Lisede okuyan öğrenciler için özellikle ikinci sınıf büyük önem taşıyor. Çünkü lise ikinci sınıfın sonunda öğrenciler, başarı durumuna göre alan seçimi yapıyor. Bu da onların üniversite sınavında okuyacakları bölümleri etkiliyor ve ileride yapacakları meslekleri belirliyor. Uzmanlar, “Öğrenciler daha lise birinci sınıfta okurken rehber öğretmenlerle görüşüp, bölümler ve meslekler hakkında bilgi almalılar. Çünkü öğrenciler lise ikinci sınıfa geçerken yeteneklerini ve ilgi alanlarını fark ederek, kendilerini belli bir alana yönlendirmeye başlamalılar. Doğru bir alan seçimi üniversite sınavında öğrencinin kendisine en uygun meslekleri tercih edebilme şansını doğurduğu için, oldukça önemlidir” diyor. Uzmanlar, alan seçimi konusunda şu noktalara dikkat çekiyor.

*Alan seçimi ne zaman yapılıyor?

Tüm lise öğrencileri 9. ve 10. sınıfta aynı dersi alır. 10. sınıfın sonunda tüm öğrenciler hangi bölümü seçeceklerine dair seçim yaparlar. Eşit ağırlık, sayısal, sözel veya dil bölümünü seçebilen öğrenciler lise hayatlarının sonuna kadar ilgili bölümün derslerini görür. Lise ikinci sınıfın bittiği yıl sonunda yapılıyor. Bu konuda öğretmen, veli ve öğrenci arasında görüş alış verişi yapılıyor. Veli bir dilekçe ile çocuğunun lise ikinci sınıfta okuyacağı bölümü resmi olarak okul yönetimine bildiriyor.

 1. Alan-ders seçimi için sizlere “ALAN SEÇİM FORMU-DİLEKÇESİ” dağıtılır

2. Bu formda öğrenci bilgileriyle birlikte seçilen alan belirtilir.

3. Öğrenci ve Veli imza atarak formu okul yönetimine teslim eder.

*Bir alanı seçmek için yalnızca yetenek yeterli mi?

Bir alanı seçmek yeterli değildir. Öğrenci kendi ilgi ve yeteneklerinin yanında belli düzeyde bir ders başarısını da göstermeli. Öğrencinin seçmek istediği alana ait derslerin yılsonu ağırlıklı ortalamasının en az 3.00 olması gerekiyor. Öğrencilerin YKS’ de yapacakları tercihlerde etkili olacaktır. Liseden mezun olana kadar okuyacakları ders başarılarını ve yıl sonu sınıf geçme başarılarını belirleyecektir. Lisede elde ettikleri başarı puanları Ortaöğretim Başarı Puanı olarak YKS puanlarına eklenecek ve sınav başarılarına etki edecektir.

*Ortalama yeterli değilse ne yapılabilir?

Öğrencinin seçmek istediği alan için ders notları yeterli düzeyde değilse, öğrenci ders notu en yüksek olan alana yönlendirilir. Eğer ders notları birden fazla alanı seçmek için yeterliyse istedikleri alanı seçebilirler. Öğrenci üniversite sınavında kendi alanından tercih yaparsa ÖSYM,  ortaöğretim başarı puanını 0.8 ile, alanı dışından tercih yaparsa 0.3 ile çarpıyor. Bu nedenle seçilen alan, üniversite programlarından tercih yapma aralığını da belirliyor.

Ailelere öneriler

Gençlerin meslek ve alan seçimini doğru yapmaları konusunda ailelere öneride bulunan uzmanlar, dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıraladı:

*Çocuğunuza kendi yapmak istediğiniz mesleği seçmesi konusunda baskıcı olmamalı aksine yol gösterici bir tutum izlemelisiniz.

*Çocuğunuzun öğrenim yıllarını değerlendirerek, hangi derslerde başarılı olduğunu saptayın.

*Seçilecek meslekteki çalışma ortamını, iş bulma olanaklarını ve ortalama kazancı nesnel olarak inceleyin. Mevcut koşulların çocuğunuza uyup uymadığını değerlendirin.

Bu hatalara düşmeyin!

Uzmanlar, alan ve meslek seçiminde yapılan önemli yanlışları ise şöyle sıraladı:

*Öğrenci, çevresinin etkisinde kalarak kendine uygun olan alanı seçmeyebiliyor. Örneğin Fen alanında okumak isterken ‘Türkçe-Matematik alanındaki meslekler daha kolay’ gibi yönlendirmelerle ilgi alanının dışına çıkabiliyor.

*Alan ve meslek seçiminde önemli olan bir etken de çok popüler ve gelir getiren mesleklere olan eğilim. Eğer kişilik özellikleri ve yetenekleri bu mesleklere uygun değilse ileride sorun yaşanıyor.

*Gençler alan seçiminde de okul grubundan ayrılmamak için de yetenekleri dışında seçim yapabiliyor. İleride yapacağı mesleki tercihler ise doğru olmuyor.